UWAGA!  Nowy dział w którym zamieszczam informacje  o placówkach wykonujących badania diagnostyczne

 

 

 

Test LTT borelioza

 

(poszukuje pobudzonych limfocytów B produkujących przeciwciała)

 

Test ten, opracowany w Niemczech, zdaniem niemieckich naukowców jest bardzo czuły i przydatny zwłaszcza w rozpoznawaniu późnej czy wczesnej rozsianej, ale trwającej kilka tygodni czy miesięcy boreliozy. Warto go na pewno zrobić, kiedyWestern-blotwychodzi ujemnie. Zdaniem niemieckich naukowców może być on bardzo pomocny także w monitorowaniu skuteczności leczenia boreliozy. Test ten wykonuje jedynie Synevo (www.synevo.pl) - krew tego samego dnia, co pobranie, jest wysyłana do laboratorium w Berlinie samolotem. Test ten wykrywa seronegatywną czyli bez przeciwciał boreliozę. Wadą jego jest niestety cena ok. 550zł dla samej boreliozy. Uwaga - jeśli ktoś przyjmuje sterydy doustnie domięśniowo lub dożylnie, one również powodują zablokowanie powstawania pobudzonych limfocytów T! /sterydy podawane miejscowo np wziewne w astmie, w maści lub kroplach nie są przeciwwskazaniem do wykonania tego testu/.

Przed tym testem nie wolno też brać leków p/zapalnych i p/bólowych (można tylko Paracetamol lub Tramal) oraz antybiotyków przez 1.5-2 miesiące!

Badanie LTT można zrobić podczas brania interferonu(np. przy różnicowaniu sm lub neuroborelioza), ale leki immodulujace typu np. Rulitek trzeba na 1.5-2 mies odstawić przed jego wykonaniem. LTT można robić i po posiłku - nie trzeba być na czczo.

 

UWAGI

LTT i testy Western-Blot czy KKI to różne badania. Zdarza się że Western-Blot  czy KKI sa dodatnie, a LTT wychodzi ujemnie! Moze byc LTTdodatnie, a KKI ujemne!

Dokładniejszym testem podobnym do LTT jest test o nazwie ELISPOTborelioza-krew pobierana w Polsce jest wysyłana do osrodka naukowego w Augsburgu


 

 PCR 

 

Testy szukające żywej lub martwej bakterii lub jej fragmentów:

 

Badanie to szuka w badanym materiale np. krwi całych i  żywych krętków lub ich materiału genetycznego (pochodzącego z nieżywych, zdezintegrowanych komórek krętka boreliozy).

Dana bakteria, w naszym przypadku krętek boreliozy, dostaje się żywa do krwi (lub płynu stawowego, płynu mózgowo-rdzeniowego)  jeśli jest jej bardzo, bardzo dużo . Mówimy wtedy o tzw. krwiopochodnym rozsianiu się bakterii i jej obecności we krwi, co się fachowo określa mianem bakteriemii. Zjawisko to jest bardzo rzadkie. Krętki boreliozy żyją w skórze, mięśniu sercowym, tkance łącznej i nerwowej( piszę o tym powyżej), ale nie np.  we krwi. Co się jednak dzieje, kiedy bakteria zostanie zabita, bądź przez skuteczny antybiotyk lub nasze komórki-zabójcy zwane komórkami żernymi czyli fagocytami? Antybiotyk czy komórka żerna  niszczy bakterię co powoduje jej rozpad na małe fragmenty, które dostają się bądź do wątroby ( i stąd z żółcią do przewodu pokarmowego i są wydalane z kalem), bądź do krwi, a z nią do nerek ( skąd przechodzą do moczu). Wśród tych fragmentów są i takie, które zawierają tzw. materiał genetyczny krętka boreliozy czyli cały zestaw jego genów. Jeśli w pobranej próbce np. krwi są wszystkie fragmenty z materiałem genetycznym (czyli genami) krętka, to może go wykryć PCR. Oczywiście nie od razu bo jest go bardzo mało. Jak to się robi? Do takiej próbki krwi dodaje się specjalne enzymy i fragmenty tzw. startery antygenów krętka boreliozy. Na bazie obecnych we krwi, poszukiwanych, fragmentów krętka boreliozy z jego genami owe enzymy niejako syntetyzują, mając za wzór (matrycę) owe fragmenty krętka boreliozy z genami. Fragment taki namnaża się w laboratorium do poziomu umożliwiającego jego wykrycie (detekcję). Warunek konieczny - we krwi badanej jako matryca muszą być, choćby pojedyncze, wszystkie antygeny krętkowe! W Poznaniu w Centrum Badań DNA jako  starterów używa się fragmentów antygenów krętkowych znakowanych dodatkowo barwnikiem - jeśli nawet niewiele zostanie zsyntetyzowanych nowych kompletnych genow  to będa one łatwe do wykrycia. . Ja mam pacjentów z PCR Real Time dodatnim, ujemnymi innymi badaniami, dziwnymi objawami klinicznymi, u których poprawa następowała po włączeniu antybiotykoterapii wg zaleceń dra Burrascano i grupy ILADS. Ponadto osoba bezobjawowa może akurat mieć utajoną boreliozę - krętki mogą być ukryte np. w cyście, do której praktycznie  nie wnikają antybiotyki, a cysty nie jest w stanie zniszczyć nasz układ odpornościowy. Do cysty nie potrafią wniknąć komórki żerne - immunologiczni zabójcy.

 


 

Zasady leczenia boreliozy

 

Na  świecie naukowcy toczą spór o to, jak należy leczyć boreliozę. Wg międzynarodowej grupy lekarzy stowarzyszonej w stowarzyszeniu ILADS boreliozę należy leczyć przewlekle, zazwyczaj kilka miesięcy, podobnie jak np. gruźlicę czy trąd (leczenie gruźlicy trwa co najmniej 6 miesięcy i stosuje się kilka antybiotyków naraz). Bakteria wywołująca boreliozę zwana krętkiem boreliozy ma tzw. postać L czyli bez ściany komórkowej, która szybko wokół siebie wytwarza otoczkę-pęcherzyk. Krętki w formie L w pęcherzykach łączą się ze sobą i powstaje  ochronny worek zwany cystą. To co istotne - do takiego worka zwanego cystą nie wnikają antybiotyki i jeśli  cysta rozpadnie się samoistnie,co może nastąpić w dowolnym momencie, nawet po miesiącach czy latach od momentu ukąszenia kleszcza, może dojść do tzw. endogennego rozsiewu krętków. Cystę rozbijają metronidazol czy tinidazol. Cystę może też rozbić citrosept (nie tyle sam wyciąg z pestek grejpfruta, co środki konserwujące grejpfruty). W Polsce jest niedostępny plaquenil, który również sprzyja rozpadowi cyst. Być może cysty rozbija też rifampicyna, która dodatkowo ma zdaniem niektórych naukowców niszczenie krętka w formie L czyli prowirusa.    

   Ale są i tacy naukowcy, którzy twierdzą, że krętek boreliozy nie ma formy L w pęcherzyku i nie wytwarza typowej cysty (cysta to w medycynie zbiornik wypełniony treścią zazwyczaj surowiczą - takich typowych zbiorników nie stwierdza się u osób z boreliozą, ale są bardzo podobne).

 

UWAGA! Nie da się wyleczyć boreliozy, jeśli równocześnie nie będzie stosowany antybiotyk rozbijający cysty, czyli - w warunkach polskich - metronidazol lub tinidazol (także być może rifampicyna).

 

Inną ważną kwestią w terapii boreliozy jest fakt, który podnosi coraz więcej lekarzy z grupy ILADS, że krętki boreliozy mogą być "uśpione" w formie L w komórkach zawiadujących pracą układu immunologicznego tzw. makrofagach.  Wiadomo że tylko nieliczne antybiotyki przenikają do makrofagów, w tym stosowane w boreliozie tetracykliny (np. doxycyklina, tetracyklina) lub makrolity (np. azitromycyna). Do makrofagów penetruje też rifampicyna. Coraz więcej lekarzy jest zdania, że każda terapia boreliozy winna zawierać:

- makrolid lub tetracyklinę

- antybiotyk powodujący rozpad cyst

Szczegółowo o antybiotykach piszę w punkcie pt. Wybór antybiotyku

 

 

Jak długo powinno trwać leczenie boreliozy?

Wg dra Burrascano i grupy ILADS leczenie to powinno trwać aż do ustąpienia objawów klinicznych i jeszcze - co bardzo ważne - przedłużone o dalsze 2- 3 miesiące.

Leczenie boreliozy jest niekiedy bardzo długie,trwać może nawet ponad rok. Z tak długim leczeniem mamy do czynienia najczęściej w następujących sytuacjach:

1.  kiedy ktoś brał uprzednio sterydy np. z powodu mylnie rozpoznanego rzs, sla czy stwardnienia rozsianego

2.  w przypadku neuroboreliozy

3.  jeśli jest jednocześnie koinfekcja - leczenie jest wtedy droższe, trudniejsze i znacznie dłuższe, może trwać nawet 2 lata

4.  jeśli wywiad wskazuje, że ktoś od dłuższego czasu - wielu miesięcy czy lat choruje na niezdiagnozowaną boreliozę

 

Jak zazwyczaj przebiega leczenie boreliozy?

Jeśli ktoś ma jakąś infekcję np. anginę i odpowiednie leczenie, to objawy stopniowo, niejako liniowo, ustępują. Inaczej jest w boreliozie. Jest to spowodowane tym, że tak do końca nie wiadomo, kiedy - po włączeniu metronidazolu czy tinidazolu - zaczną się rozpadać cysty. Rozpad cyst nie następuje od razu i przebiega skokowo. Jak rozpada się cysta, to krętki wydostają się z niej i zaczynają być niszczone przez antybiotyki - dochodzi do Herxa (reakcji Jarisha-Hexheimera) co objawia się, niekiedy nagłym, pogorszeniem samopoczucia i nasileniem się dolegliwości. Potem następuje poprawa, ale jak rozpadnie się kolejna cysta, znowu dochodzi do pogorszenia. I jak cysty się nie rozpadają, to PCR często wychodzi ujemnie, a jak cysta zacznie się rozpadać, kolejne PCR może wyjść pozytywnie (wykrywa martwe krętki!). Czyli przebieg kliniczny boreliozy ma niejako sinusoidalny charakter, z okresami polepszenia i pogorszenia samopoczucia.

 


 

 Antygeny krętkowe w moczu

 

Testy szukające żywej lub martwej bakterii lub jej fragmentów:

Jest to znakomity test sprawdzający się, kiedy zawodzą inne testy - jego wadą jest, że często są reakcje krzyżowe i że trzeba przed jego wykonaniem zdecydować się na testowa antybiotykoterapię. Jeśli my weźmiemy coś na rozpad cyst i - obowiązkowo - antybiotyk bakteriobójczy, to wtedy wydostające się z rozpadłych cyst krętki boreliozy są  rozbijane przez antybiotyk bakteriobójczy. Fragmenty rozpadłego, nieżywego krętka dostają się do krwi a następnie są filtrowane przez nerki i wydalane z moczem. Takie fragmenty rozpadłych krętków stąd najłatwiej stwierdzić w porannym moczu. Test ten jest stosunkowo tani. UWAGA-przed jego wykonaniem nie wystarczy wziąć samego Citroseptu czy antybiotyku na rozpad cyst - trzeba koniecznie dołączyć antybiotyk bakteriobójczy! Test ten wykonuje jedynie w Polsce dr med T. Wielkoszyński (www.wielkoszynski.webity.pl).

W wielu ośrodkach wykonuje się także, po testowej antybiotykoterapii, PCR z moczu - do tego rodzaju badania przymierza się także Centrum Badań DNA w Poznaniu.

 

 gdzie można wykonać badania?

 


 

Diagnostyka boreliozy - uwagi praktyczne

Przykładowo mamy dorosłą osobę o wadze 75 kg - jak krok po kroku przeprowadzić w praktyce diagnostykę boreliozy:

Przed testami należy przez  2-3 tyg wziąć Citrosept 3 x po 1 kaps lub Citrogrept 3 x dz 20-30 kropli dawki dla osoby o wadze 60-70 kg/ilość kropli na dobę=waga ciala w kg/. Ekstrakt z grejfruta ma za zadanie rozbić cysty;

Krok pierwszy- zrobić od razu KKI czyli  krazace kompleksy immunologiczne zawsze w obu klasach czyli IgM i IgG).KKI zawsze robimy metod Westrn-Blot/lub Immunoblot/.Nalezy kliknac zakladke pt Gdzie robic badania-tu sa podane placowki pobierajace krew na to badanie.Nie trzeba być na czczo, KKI mozna robic w trakcie antybiotykoterapii

Krok 2-jesli KKT ujemne

Należy wtedy zrobić LTT borelioza www.synevo.pl-nie trzeba być na czczo, nie w trakcie terapii:  sterydami podawanymi ogólnie ogólnie, antybiotykoterapii/mozna w trakcie brania tinidazolu czy metronidazolu/i lekami p/bólowymi i p/zapalnymi

krok trzeci -KKI i LTT ujemne

Wtedy trzeba zrobić test ELISPOTborelioza lub-po prowokacji antybiotykowej-LUAT

WSZYSTKIE TESTY NA BORELIOZE MOZNA ROBIC PO POSIŁKU(nie trzeba byc na czczo)

 

Jeśli ktoś bierze sterydy/doustnie, dożylnie lub domięśniowo/

Nie warto w takim przypadku robić testu Elisa, Western-blot czy LTTborelioza.

Trzeba zrobić najlepiej-po testowej antybiotykoterapii-antygeny krętkowe w moczu.

Można próbować odstawić sterydy na co najmniej 1.5- 2 miesiące, wziąć coś na rozpad cyst, i dopiero wtedy zrobić Western-blot i/lub LTTborelioza,KKT.

 Uwaga-leki sterydowe podane miejscowo np w postaci maści na skore, kropli do oczu lub wziewne nie sa p/wsk do wykonania Western-Blot, KKI czy LTT

UWAGA: JEŚLI JEST TYPOWY RUMIEŃ WĘDRUJACY, NIE TRZEBA ROBIĆ JAKICHKOLWIEK TESTÓW, TYLKO WZIĄĆ ANTYBIOTYK!

 

Inne metody

Bardzo rzadko (w około 1-2% przypadków) krętki można oglądać w preparacie bezpośrednim barwionym specjalna techniką srebrzenia. Niestety, nie można odróżnić ,czy są to krętki boreliozy czy inne krętki np. kiły.

Czasem udaje się wyhodować krętki boreliozy na specjalnych podłożach, ale tzw. czułość takiej hodowli wynosi 5 do 25 %. Czyli na 100 pacjentów w 100% chorych na boreliozę krętki udaje się wyhodować tylko u 5 do 25 osób.

W Polsce prof. S. Tylewska-Wierzbanowska z zespołem z Państwowego Zakładu Higieny w Warszawie opracowała swoja własna metodę hodowli krętków, mianowicie na żywej hodowli z komórek tkanki łącznej pobranej od myszy. Wg mnie jest to rewelacyjna metoda, ale niestety spotkała się z ostrą krytyką np. polskich naukowców zakaźników. Wielokrotne kontrole nie wykazały jakiś uchybień czy też wyników fałszywie dodatnich. Pani profesor izolowała krętki m. in. u wielu osób ze stwardnieniem rozsianym czy reumatoidalnym zapaleniem stawów. PZH w Warszawie posiada też bardzo czuły test Elisa i wykonuje Western-Blot, ale w przeciwieństwie do np. Instytutu Medycyny Wsi w Lublinie nie wykonuje go u każdego pacjenta, mogącego mieć boreliozę (nawet odpłatnie).

 

 

Zmiany w obrazie krwi czyli morfologii czy OB.

Zazwyczaj lekarz podejrzewając jakieś zakażenie zleca m. in. OB, niekiedy tzw. CRP(białko ostrej fazy) oraz morfologię czyli obraz krwinek ze krwi. W zakażeniach bakteryjnych stwierdza się podwyższenie OB, CRP, a w morfologii wzrost tzw. białych krwinek czyli inaczej leukocytów ( z angielskiego   WBC, a dokładniej ich podgrupy-neutrofili). Niestety w boreliozie często nie ma odchyleń w tych badaniach,  prawdopodobnie dlatego, że krętki szybko przemieniają się w formę zbliżona do wirusa czyli formę L zwaną też prowirusem. W morfologii można niekiedy zaobserwować wzrost  limfocytów (obecny często właśnie w infekcjach wirusowych) lub/i  monocytów. To samo obserwuje się w innych zakażeniach bakteriami mającymi formę L czyli prowirusa, np. w gruźlicy.